Aangrijpend kunstfestival

Uncloud-festival: confrontatie in Pieter Baan Centrum

Of ik nou via het jaagpad langs de Krommerijn passeerde of met de fiets door de Gansstraat, al jaren ben ik gefascineerd door het Pieter Baan Centrum. Wat gebeurt er binnen de dikke muren van deze gevangenis? Wat zit daar aan geestelijk beschadigde mensen bij elkaar? Wat is de sfeer in dit gebouw, waar verdachten worden geobserveerd om te zien of TBS een geschikte straf voor hen is? 

Deze week is er een unieke gelegenheid om binnen te komen. Tot aanstaande zondag 16 februari wordt in het Pieter Baan Centrum het bijzondere digitale kunstfestival Uncloud 2020 gehouden. 

Een groep jonge kunstenaars liet zich voor hun werk inspireren door de omgeving van de forensisch-psychiatrische kliniek.  Aangrijpend is de ervaring op de stalen brits in een vroegere observatieruimte. Rondom staan vier geluidsboxen, die een grillig klankbeeld laten horen. Neem de tijd en de rust om op het bed te gaan zitten en laat het geluid op je inwerken. Overdenk dat in deze ruimte mensen hebben gezeten met serieuze persoonlijkheidsstoornissen, die verdacht werden van vaak gruwelijke misdaden, en er gebeurt onherroepelijk iets in je hoofd. Ik vond het beklemmend. Het grillige audio-kunstwerk maakt je gevoelig voor gedachten als simpele afschuw voor mensen zonder rem of geweten en tegelijk het besef dat bewaarders en psychiaters deze mensen niet zomaar opgeven en op z’n minst willen weten: Waarom is dit gebeurd? En: Is er wat aan te doen? 

Voor mij was het geluidsproject, dat zoveel losmaakt in je hoofd de meest ingrijpende ervaring. Je kunt ook meedoen aan een project, waar een groep bezoekers wordt gevraagd om hun indrukken in vijf kernwoorden samen te vatten. Uiteindelijk levert dat één label op met een bos oude sleutels en een vrolijk fluor armbandje en dat wordt dan weer onderdeel wordt van een gezamenlijk kunstwerk.  

De confrontatie met jezelf kun je ook aangaan door een poosje in een cel te gaan zitten. Vanwege het Uncloud-festival is de boel opgepimpt met kleurprojecties of een comfortabele bank, maar het maakt je gevoel van onvrijheid niet minder beklemmend. 

En je vraagt je onmiddellijk af: wie heeft hier voor mij gezeten? 

Het is dit jaar voor het eerst, dat het Utrechtse Uncloud-festival grootser wordt aangepakt en op zo’n uitgesproken locatie wordt gehouden.  Vijf jaar geleden was de eerste aflevering, kleinschalig, in cultureel centrum ACU aan de Voorstraat.  

Een initiatief van de Utrechtse kunstenaar Jaco Schilp, die in Utrecht een platform voor digitale geluids- en videokunst miste. Afgelopen twee jaar kreeg het evenement wind onder de vleugels door samenwerking met Ekko. Dit jaar gebeurt alles onder de hoede van een stichting en serieuze sponsors en was het een andere Utrechtse kunstenaar, Jan Willem Campman, die het idee inbracht van het Pieter Baan Centrum. 

Het festival is nog te bezoeken tot en met zondag 16 februari, dagelijks van 13.00 tot 21.00 uur. Zaterdag 15 en zondag 16 februari sluit Uncloud af met een  ‘Grande Finale’ in samenwerking met poppodium Ekko.  Er is een passe partout voor zowel Ekko als het Pieter Baan Centrum. 

Hieronder een foto-impressie van wat ooit een forensisch-psychiatrische kliniek was.

 

Henk van Veen

Eén reactie

Reageren
  1. Vergeet ook de uitstekende muziekvoorzieningen niet!
    En zo ongelooflijk veel mensen, die het beste van zichzelf aanbieden!
    Ik vond het zo mooi om er afgelopen weekend bij te mogen zijn

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *