Beroemdste huis van Utrecht een eeuw oud

Rietveld Schröderhuis zou slechts 50 jaar in Utrecht staan, maar viert dit jaar het honderd jarig bestaan

Het Rietveld Schröderhuis in Utrecht. Foto: Tessa Heerschop

Het Rietveld Schröderhuis in Utrecht bestaat dit jaar een eeuw. Het honderdjarig bestaan wordt vanaf mei dit jaar uitvoerig gevierd met onder andere een theatershow, lezingen en andere activiteiten die later bekend gemaakt worden.

De Utrechtse ontwerper Gerrit Rietveld ontwierp het huis aan de Prins Hendriklaan 50 in 1924. Het mocht slechts 6000 gulden kosten, wat destijds al vrij goedkoop was. Dat werd uiteindelijk duurder, naar schatting ongeveer 8000 gulden. Het zou er overigens maar 50 jaar staan, langer zou het huis niet meegaan was de verwachting.

Gerrit ontwierp het huis voor zijn geliefde Truus, die net weduwe was geworden. “Ze woonde in een zwaar oud patriciërshuis”, vertelde hij later in een interview. Dat oude huis stond in schril contrast met het nieuwe huis dat Gerrit ontwierp voor Truus, dat helemaal naar de ‘eisen’ van De Stijl werd gebouwd: Strak, licht en met primaire kleuren.

Truus zou eerst samen met haar drie kinderen gaan wonen in het nieuwe huis. Op de begane grond kwam de keuken, de kamer voor de dienstmeid en het architectenkantoor van Gerrit en Truus. Op de eerste verdieping kwam de huiskamer met de slaapkamers en een werkplek. “Kunnen die muren niet weg?”, vroeg Truus aan Gerrit toen ze het eerste ontwerp zag. Dat bleek te kunnen. Rietveld bedacht een ingenieus systeem waardoor de muren binnen een mum van tijd weggevouwen worden. Nog steeds wordt dit systeem aan bezoekers van het pand getoond.

Het huis werd in 1924 ontworpen en gebouwd, Truus ging hier in 1925 wonen. Gerrit trok pas in 1957, na het overlijden van zijn vrouw met wie hij zes kinderen had, bij haar in. Ze waren al bijna 70 jaar oud toen ze als geliefden gingen samenwonen in het Rietveld Schröderhuis.

Vlaanderenland

De locatie van het huis was destijds aan de rand van de stad. Truus vertelde in een interview: “Het was een huis in de ruimte. Ik noemde het uitzicht altijd het Vlaanderenland. Het was prachtig.” Dat uitzicht werd in 1963 belemmerd door de bouw van de Waterlinieweg, een doorn in het oog van Truus die haar vrije uitzicht miste.

Tegenwoordig is bijna alles nog in originele staat, maar wie binnenkomt mist wel de huiselijkheid die hier ooit geweest is. Geen jassen aan de kapstok, bedden zonder beddengoed, geen telefoons aan de muren en het is lang geleden dat iemand in de keuken gekookt heeft. De ziel is een beetje uit het huis, het is een kaal kunstwerk. Desalniettemin is het zeker een bezoek waard, vanwege de architectonische snufjes die het huis heeft en zelfs anno 2024 nog modern aandoen. Denk aan het wegklappen van een luik in het plafond voor extra zonlicht, een wasbak die verstopt is in de kast en uiteraard de lampen zonder kap en de beroemde meubels zoals de Rietveldstoel.

Gerrit Rietveld stierf in 1964, dit jaar 60 jaar geleden. Truus Schröder stierf pas 21 jaar later in 1985. Ze werd 95 jaar oud. Tot haar dood heeft ze in het Rietveld Schröderhuis bewoond. Daarna is het pand gerestaureerd en opengesteld voor publiek. Tegenwoordig is het in handen van het Centraal Museum.

Het Rietveld Schröderhuis is Unesco Werelderfgoed. Hoe het 100-jarig bestaan van het Rietveld Schröderhuis gevierd wordt in mei, wordt later dit voorjaar bekend gemaakt.

Tessa Heerschop

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *