Na maandenlange onderhandelingen hebben Pro en D66 afgelopen dinsdag hun coalitieakkoord gepresenteerd met als speerpunten: wonen, duurzaamheid en het tegengaan van ongelijkheid in Utrecht. Maar de zeven wethouders moeten de komende vier jaar aan de slag met een wel erg krappe meerderheid in de gemeenteraad van welgeteld één zetel. En dat was vooraf niet de bedoeling. Mist het nieuwe college niet het draagvlak in de raad én in de stad om daadwerkelijk efficiënt en evenwichtig te besturen? We spraken er zaterdag 27 juni in de videopodcast Herrie in de Slachtstraat over met de fractievoorzitters in de raad van de VVD en het CDA, respectievelijk Tess Meerding en Bert van Steeg, met Rick van der Zweth van Pro. Van der Zweth deed ook het woord namens D66.
Harry van Dam leidde het gesprek.
Kijk hieronder de uitzending terug.
Of beluister de podcast:
Hieronder een samenvatting van onze vorige uitzending. Daarin bespraken we de komst van een Utrechts Stadsmuseum.
Niet echt een inspirerende tekst in het akkoord, waarschijnlijk goeddeels door het ambtenaren apparaat geschreven, zet bestaand beleid door en gaat voorbij aan de verkiezingsuitslag en wat er mis is in de stad. Ook totaal geen D66 met Het kan wel in herkenbaar, die zouden juist die punten wel naar voren kunnen brengen en een nieuwe koers zetten.
OZB met 15% verhogen maar geen 10% minder ambtenaren per jaar, wel afrekenen met de eigen kritische Rekenkamer.
Het wordt er de komende 4 jaar niet beter op met deze coalitie terwijl de onrust in de stad, net als de afgelopen 4 jaar alleen maar toe zal nemen. D66 verdwijnt in het sociale PRO geneuzel, jammer maar was ook wel te verwachten in een 2 partijen coalitie.
Vreemd dat in het coalitie akkoord staat dat er knippen komen in de singel terwijl daar zoveel weerstand tegen is dat partijen naar de rechter zijn gegaan.
Dit heeft Lot een aantal jaren eerder ook al zo geprobeerd, dus PRO dult nog steeds geen inspraak en D66 laat zich meezeulen en verliest nu al kleur en ruggengraat.
https://www.binnenstadskrantutrecht.nl/nieuws/Catharijnesingel-wachten-of-knippen
Bestaat lokale representatie nog wel? Zodra je weet hoe de lijnen lopen (https://www.youtube.com/watch?v=3-5mOX_5tVo 23:38 min.) begrijp je dat er weinig mensen zullen zijn die vrijwillig voor de huidige kunstmatig gestuurde constructie zouden kiezen…
PRO en D66 werken volgens hetzelfde agenda 21/ agenda 30 boekje, evenals de VVD en het CDA etc. https://www.youtube.com/watch?v=1Igmg4r0SwI (2:57 min.).
Lokale politiek lijkt te veranderen naar een andere vorm van governance. Een schets; https://youtu.be/ccNdBEnav0Y?si=VuRt7OEMnutC0i_K (41:36 min. EN)
“This talk examines the instruments suggested by the key policy document driving sustainable finance in the European Union, the Action Plan on Financing Sustainable Growth. It uses a reflexive law approach coupled with insights from epistemology. It discusses the Action Plan and the concept of reflexive law (which focuses on such epistemic instruments as disclosure, reporting, and labeling) and a number of challenges the plan faces (about, e.g., investor ignorance, long-termism, scenario analysis, accounting standards).
It then introduces an alternative to reflexive law (called “epistemic law”), and argues that disclosure, reporting, and labeling improve by taking into account insights from epistemology and social science concerning the form and content of information. The talk’s recommendation is, in a slogan, to provide different information, and to provide information differently. A debate follows the interview.”
Ik hoop dat hier ook vragen over gesteld worden. Bv. Waar is de afstemming met inwoners? Waarom is hier geen transparante communicatie naar inwoners over (geweest)? En wat kunnen mensen doen om de ingeslagen richting te corrigeren naar vraag-gestuurd beleid, uitsluitend afgestemd op inwoners? Hoe kan in deze situatie zelfreflectie door de macht en controle op de macht plaatsvinden? Hoe organiseer je een politiek landschap wat belangenverstrengeling, machtsmisbruik en corruptie uitsluit?
(https://www.researchgate.net/publication/358833898_A_Critical_Look_at_Using_FinTech_Policy_to_Promote_the_SDGs )
Vraag aan PRO. Welke inspanningen zijn er gedaan om het CDA binnen boord te houden? De partij staat niet bekend vanwege onredelijkheid. Of was het voor het CDA een kwestie van slikken of stikken?
En ook een interessante vraag: zijn het de ambtenaren die de stad besturen of is het de politiek. Zoals Jos Stelling laatst al zei nav een gesprek met Kees Geldof waar hij er direct 6 ambtenaren bij kreeg.
“Minder ambtenaren”
Er wordt vanuit Den Haag steeds meer op het bordje van de gemeenten gelegd (als verkapt bezuinigingsmiddel). Vooral de VVD is daar goed in. Hoe wil je dat met minder ambtenaren gaan doen?
Het kan best een boel efficiënter, maar minder zie ik niet gebeuren, met het uitdijende takenpakket.
Wat is mijn verlanglijstje als burger?ik heb het coalitieaccoord gelezen. Vele beloftes. Pagina na pagina financieringsverantwoording,die alleen maar verwart.Wordt B&W geloofd op hun blauwe ogen. Deze partijen hebben voor de gewone burger de afgelopen jaren de stad afgesloten,juist op het gebied van wonen.Ik lees in het accoord geen enkel houvast , waarop ik kan afrekenen. Ik lees over een barcode in gebieden. Ik wil graag een Dashboard,waarin maandelijks of per kwartaal de concrete stand aangegeven wordt: hoeveel sociale en middenhuurwoningen gesloopt,verkocht,vergund, gebouwd,aanbesteed.U weet wel;transparantie.En het motto: “Voor Uuuu”
En dan de financiën.Hoe ingewikkeld is het om de financiële toestand van de gemeente en de focus van het coalitieaccoord in een paar infotechnics te verduidelijken. Kan dat? Kijk dat stiekum maar even af bij de toespraak van de president van de Algemene Rekenkamer op 20 mei in de Tweede Kamer.In plannen kun je niet wonen. Dus uitvoering is essentieel. Je wint geen WK zonder goed team.
Met geen woord wordt gerept over het extreme ziekteverzuim en groei van het ambtenarenteam( en angstcultuur).Kennelijk beschouwt de coalitie dit gegeven ‘as usual’.Ik voorspel dan nu al; het was niks, het wordt niks. Ook geen woord over inspraak, die de burger wel serieus neemt. Dat betekent, duidelijke spelregels en opties vooraf( je moet natuurlijk wel kunnen besturen).Zonder uitputtend te zijn; de jongeren. Je kunt wel bakken hulpverleners inschakelen, wat is de prioriteit? Begin bij het begin. Ik lees niets over gegarandeerde stageplekken voor onze Ali’s en Fatima’s. Keiharde afwijzingen ,alleen op hun naam. En de gemeente heeft zo’n macht. Bijvoorbeeld stages bij contractpartijen afdwingen. Ik bedoel maar, keep it simple. Dus niet Voor Uuuu, maar ook met Uuuu.
Dit is dus de coalitie die informateur Ploumen niet wilde. Uitgangspunt was een coalitie die op meer draagvlak kan rekenen dan een meerderheid van een zetel. Dat tijdens de besprekingen een partij is afgehaakt en de andere eruit gegooid, zegt veel over de onwil van PRO en D66 om met anderen te besturen. Het gaat deze partijen niet om de stad maar om de macht. Waarmee het vertrouwen in de politiek nog meer afneemt en de onvrede nog meer toeneemt.
We moeten er eens vanaf dat de grootste partij mag gaan formeren, als je naar de uitslag kijkt heeft Pro vanwege het kiesstelsel er een zetel bij gekregen ondanks minder stemmen. Anderen zijn wel gegroeid waaronder veel splinters. Een minderheids coaltie was beter geweest, eindelijk eens eentje zonder PRO.
En ook een vraag over waar de macht ligt: in de Van Engelenburg affaire is er een overlever, Metta S, ondanks bewezen onbetrouwbaarheid en fouten. Hoe kan dat?
En extra leuk om in de Slachtstraat te vragen: waarom krijgt t Hoogt nog steeds subsidie?
Neem een voorbeeld aan Rotterdam, daar is wel een nieuwe coalitie mogelijk met meer partijen zodat iedereen beter vertegenwoordigd is.
In Utrecht sloot Pro de VVD uit, en zorgt er zo voor dat ze alle macht bij zich houden, helaas: https://www.rijnmond.nl/nieuws/2212122/rotterdam-heeft-een-nieuw-college-deze-vijf-partijen-gaan-de-stad-besturen
Onbegrijpelijk dat D66 het coalitieakkoord door PRO laat verdedigen. Is dit een voorteken van hun rol in het college? Ik vrees van wel.
Rick van der Zweth van Pro vroeg: waar haal ik die 40 miljoen vandaan? Niet zo ingewikkeld.De gemeente is eigen risicodrager. Iedere ambtenaar die thuis ziek zit, kost per jaar tussen de 75000 en 150.000 euro. Er zitten er vijfhonderd gemiddeld thuis. Halveer dit aantal tot gemiddeld Nederland, haal 10 % van het aantal ambtenaren( die extreem gegroeid zijn)en je gaat al ver over dit bedrag. Met geen woord werd dit aspect genoemd. Kennelijk zijn dit soort zakelijke waarnemingen niet PRO. Het is dus niet Voor Uuuu ,maar Voor Onsssss!
Tja Harry, na 52 minuten is het wel mooi geweest, gezien jouw non-verbale communicatie. Kijk om de week naar het programma, top, om bij te houden wat er in mijn geboortestad speelt. Maar was deze uitzending niet een beetje veel Rick pro-mototie? Op naar de volgende meer insprerende aflevering. Dit was broodje Vocking zónder mosterd.
Kijk even terug naar minuut 50. Wat krijgen de Utrechters terug in ruil voor de OZB-verhoging. Rick van der Zweth (PRO) noemt het op: Utrechters hebben een geweldige stad, met bioscopen, horeca, etc. Wat een stuitende onzin. Dat komt niet voort uit de verhoging van de OZB. Dat komt voort uit Utrechtse ondernemers die net als veel andere Utrechters door dit college gepakt worden. Tess Meerding reageerde hier alert op. Maar deze opmerking verdiende wel wat meer weerwoord aan tafel. Hoe krijg je het verzonnen?
Wat een gezwets van Pro maar inmiddels wel helder dat de huiseigenaren en bedrijven het geld op moeten brengen voor de toenemende armoede (voor wie bouwen we dan?), ongelijk investeren voor gelijke kansen en enorme zorg voor daklozen en illegalen. En de organisaties die hier allemaal mee bezig zijn in de lucht te houden.
En geld om de wegen te onderhouden of een goed systeem verzinnen om afval op te halen (een basistaak van de gemeente) gaat hier ook nog eens inzitten.
En opvallend dat D66 er niet bij zit, laten het nu al aan Pro over maar hebben ook zoveel ingeleverd dat ze er inderdaad beter bij kunnen blijven hangen.
De PvdA is kapot. Slimme mannetjes verkopen praatjes maar verdiepen zich totaal niet in de problemen van de Utrechter. En over vier jaar weer met een bos rozen campagne voeren. Joop den Uijl draait zich om in zijn graf.
Volgens Rick van der Zweth zijn de meeste(?) mensen blij dat ze in Utrecht wonen: vanwege centrum op tien minuten, horeca en groen. Ik denk dat veel utrechters graag in Utrecht willen blijven wonen vanwege werk, familie, vrienden en de geschiedenis die ze hier hebben. Gehechtheid met een plek die heel hard veranderd op een manier dat 45% er blij mee is. Ik hoop dat PRO het onderscheid kan zien, en gaat zien dat de vermarketing van Utrecht (bv utrecht en partners) niet persé een eerlijk beleid voorstaat (mensen trekken van buiten utrecht die uw verhaal uitdragen en trouwens ook een verhoogde kans hebben om wél voor veel geld een huis te kunnen kopen, vermoed ik). En dat er een vreemde onbalans is in Utrecht, één waardoor er bv voor praktisch opgeleiden pas echt iets gedaan lijkt te worden als het circulaire verhaal ‘af’ is. Ik vraag me af: kunt u (PRO) bewijzen dat de wereld een betere plek is door zó met Utrecht om te gaan?
Veel kritiek op Rick van der Zweth, maar hij zat er wel. Waar was D66?
Ik heb niets met de Partij voor de Dieren maar de manier waarop D66 met deze partij is omgegaan is ronduit schandalig. Ik begrijp dat de partij in op een lijn zat met PRO. En ze dan uit het formatieoverleg gooien omdat het college een te linkse uitstraling zou krijgen. Nodig ze dan niet uit. Onbetrouwbaar gedrag. Daar had ik graag meer over willen weten. Maar helaas, D66 was kennelijk te laf om aan te schuiven.
We geven geld uit aan armoebestrijding, betoogt Van der Zweth. Hoe? Ik moet dan altijd denken aan Overvecht waar miljoenen naar toegaan zonder enig aantoonbaar effect. Het is allemaal kretologie. De oppositie aan tafel had daar wel even over mogen doorvragen.
PRO is een yuppenpartij waar geen van de fractieleden last heeft van de verhoging van de OZB-waarde. Dat ze geen belasting meer hoeven te betalen voor hun labradoedel is mooi meegenomen.
Grappig dat het verkiezingsprogramma van Utrecht Nu in een andere vorm terugkomt: https://www.utrecht-nu.nl/wp-content/uploads/2026/01/Voor-UUU-Verkiezingsprogramma-UtrechtNu-2026-2030-lowres-1.pdf