Liliane Ploumen heeft als verkenner van een nieuw Utrechts college haar advies gepubliceerd. Ze adviseert een meerderheidscoalitie van GroenLinks-PvdA, D66, CDA en Partij voor de Dieren. In onderstaande brief aan de Utrechters verklaart ze haar keuze.
Beste inwoners,
Op 23 maart schreef ik u een brief over mijn opdracht als verkenner. Inmiddels is mijn advies klaar en heb ik een verslag geschreven over mijn bevindingen. Daarover gaat deze brief. Ik deel mijn inzichten met u en mijn advies over de in mijn ogen meest passende samenwerking voor de komende vier jaar.
Wat heb ik gedaan?
De afgelopen tijd heb ik op verzoek van de gemeenteraad onderzocht welke samenwerkingen tussen fracties in de raad kansrijk zijn, zodat er een stabiel college gevormd kan worden voor de komende jaren. Hiervoor heb ik gesprekken gevoerd met alle fracties die dat wensten. Ik heb hen gevraagd mij inzicht te geven in hun visie op de politieke samenwerking voor de komende jaren, de voor hen belangrijke inhoudelijke thema’s en hoe zij aankijken tegen het maken van financiële keuzes. Het waren prettige gesprekken waarin ik waardevolle inzichten heb opgedaan over de wensen, zorgen, kansen en uitdagingen die de raadsleden voor de gemeente zien in de komende jaren.
Wat kwam er ter sprake tijdens de gesprekken?
Alle fracties zijn zeer betrokken en begaan met het welzijn van de inwoners van Utrecht, Vleuten, De Meern en Haarzuilens. Zij hebben hun eigen, duidelijke politieke visie voor deze gemeente, maar delen ook veel inzichten met elkaar. Zo hebben zichzelf ook als doel gesteld om in hun raadswerk recht te doen aan de veelkleurigheid van mensen, buurten en politieke voorkeuren die de gemeente Utrecht rijk is. Die veelkleurigheid moet naar mijn mening een plek krijgen in het debat in de raad. Mijn gesprekspartners gaven mij dit ook mee als aandachtspunt voor de samenwerking waarover ik mag adviseren.
Verder heb ik het met alle fracties gehad over de mogelijke samenwerkingen. Vrijwel alle partijen vinden het logisch dat D66 en GroenLinks-PvdA samen de kern van een samenwerking vormen. Zij hebben samen immers al een meerderheid van zetels. Veruit de meeste fracties gaven de voorkeur aan een bredere coalitie, waarbij er meer dan twee partijen deelnemen aan een meerderheidscoalitie. Dan heeft de coalitie voldoende zetels en doet de samenwerking recht aan de eerder beschreven veelkleurigheid in de raad.
Wat is mijn advies?
Op basis van de gesprekken stel ik daarom een meerderheidscoalitie voor van de fracties GroenLinks-PvdA, D66, CDA en Partij voor de Dieren. Daar heb ik verschillende redenen voor:
- In deze coalitie is de keuze voor een progressieve politieke koers uit de verkiezingsuitslag te herkennen en wordt tegelijkertijd recht gedaan aan de veelkleurigheid die de gemeente Utrecht kenmerkt.
- Dit is een coalitie met een stevige basis van 28 zetels om de financiële uitdagingen van de komende vier jaar tegemoet te treden in deze onzekere tijden.
Ondanks politieke verschillen die er logischerwijs zijn tussen deze partijen, heb ik er veel vertrouwen in dat deze partijen de verschillen kunnen en willen overbruggen en samen een stabiele coalitie zullen vormen. Naast een goede samenwerking tussen deze vier fracties, adviseer ik ook dat deze coalitie een hand uitsteekt naar de oppositie om ook met hen samen keuzes te maken.
En nu?
In het verslag dat ik heb geschreven staat nog meer informatie over de verkenningsfase. Dit verslag is openbaar en kunt u lezen op de website van de gemeente. Ik licht dit verslag verder toe aan de gemeenteraad tijdens een openbare raadsvergadering op woensdag 8 april, om 19:30. U bent als inwoner van harte welkom om hierbij te zijn op de publieke tribune van de raadszaal in het stadhuis (Stadhuisbrug 1, Utrecht). Ook kunt u deze vergadering volgen via onze livestream of terugkijken. Die vindt u vanaf woensdagavond op deze website.
Nu de verkenningsfase voorbij is, start de formatiefase. Dat betekent dat de vier politieke partijen uit mijn advies met elkaar gaan spreken over de inhoud van de plannen voor de komende vier jaar. Zij gaan onderhandelen om tot een akkoord te komen. Mocht u hierover iets met de onderhandelende fracties willen delen: dan kunt u dat met hen delen via het mailadres coalitievorming2026@utrecht.nl.
Welke wethouderspost gaat de PvvD (van 3 naar 2 zetels) krijgen? Deze partij heeft in de afgelopen vier jaren niets van een visie laten zien. Behalve dat we niet meer mogen vissen. Het kan dus nog erger dan het al was.
D66 heeft weer zijn ziel verkocht.
Doe je auto maar de deur uit.
@Gerard: je bedoelt door met de VVD in een kabinet te stappen? Helemaal met je eens!!
@Schouten: vreemd criterium, nog afgezien van dat u de plank nogal misslaat.
@Frits. Dat een partij geen visie heeft gehad is een vreemd criterium? En waar sla ik verder de plank mis?
Ik had Ploumen nog een mail gestuurd omdat ze input vroeg, naar goed GL/PvdA gebruik er niets op gehoord. Dit vreemde advies met PvdD en negeren van de VVD roept om een nieuwe verkenner zonder tunnelvisie. Net als ooit bij de PvdA is Ploumen weer snel verdwenen en iedereen met vragen achterlatend.
D66 en CDA blijf voor de vorm nog even ouwehoeren maar zoek snel de VVD op (en de lokalen als die ook nog tot een zinvolle samenwerking komen) en ga voor een eigen koers.
Utrecht is beter af zonder PRO en zeker zonder de luchtfietsers van de PvdD (zie o.a. na explosie Visscherssteeg)
Nu zal blijken of D66 eindelijk uit de schaduw van GL/PvdA durft te stappen en een eigen koers te varen.
GL/PvdA is dan wel de grootste geworden maar wel met minder stemmen.
Logischer zou op basis van de uitslag PRO/D66/CDA/VVD/Denk zijn om te gaan praten.
PvdD is zelfs een zetel kwijt geraakt en was in de afgelopen periode op weinig zinvols te betrappen.. Vreemd advies van Amsterdamse Ploumen.
De zevende wethouder weer inleveren (ook om ook zo te bezuinigen) en dan gewoon 3xGLPvdA/Pro en 2xD66 en 1xVVD en m.b.t. parkeerbeleid gewoon naar een goed compromis zoeken.
De PvvD zal wel met een type Eva Oosters als wethouder komen. Nergens verstand van maar dat maakt niet uit. Als je naar de ambtenaren luistert kan je de onkunde aardig verbloemen. Kijk dit interview nog eens terug.
https://denuk.nl/anne-sasbrink-partij-voor-de-dieren-utrecht-ziet-er-nog-niet-uit-zoals-ik-zou-willen/
Er moet veel meer realiteit komen in Utrecht, nadat de wethouder in 2025 nog trots zei dat de tekorten niet zo groot zijn is het nu een grote malaise. Komt ook doordat er enorm veel subsidie verdwijnt naar bizarre (met name Groen Links) projecten:
https://zoek.officielebekendmakingen.nl/gmb-2026-150615.html
https://www.ad.nl/utrecht/minder-torenhoge-ambities-en-weer-bezuinigen-financiele-situatie-gemeente-utrecht-ziet-er-somber-uit~a5106a9d/
Graag geen PRO in de nieuwe coalitie.
Als je de uitslag goed bekijkt en ook de opkomst van de kleine partijen ziet, dan is het advies van Ploumen een noodgreep om PRO aan de macht te houden terwijl er duidelijk een beweging naar rechts is. Het weerspiegelt totaal niet de uitkomst van de verkiezingen waar, vanwege het kiesstelsel PRO en D66 er per ongeluk een zetel bijkrijgen.
Een andere coalitie anders dan met PvdD maar met VVD en Denk erbij zou gezien de uitslag logischer zijn. Dat vereist wat meer water bij de wijn van verliezer PRO: https://onderzoek.utrecht.nl/verkiezingen/uitslag-gemeenteraadsverkiezing
@inez: waar zie jij die duidelijke beweging naar rechts..?!?! 🤯
Als je wat ruim rekent kom je op een totaal van 19 zetels voor links en 26 voor midden/rechts. Door de fusie van PvdA en GL zijn ze de grootste geworden, anders was dat waarschijnlijk D66 geweest. Voldoende signaal dat het eens totaal anders moet in Utrecht.
Nou dat wordt dan weer een links gebeuren in onze gemeenteraad. Waar hebben we dat aan verdiend.
Mijn advies:
*eerst moet de blik naar binnen. Erkend moet worden, dat met deze ambtenarii-cultuur zeker geen nieuwe noodzakelijke veranderingen tot stand komen.De ongebreidelde groei moet omgebogen worden naar tenminste 30 % inkrimping, te beginnen met de beleidsambtenaren. Daarnaast moet het ziekteverzuim binnen een jaar van bijna 9 naar maximaal 5%;
*bij inspraak duidelijke afspraken vooraf over speelveld. Waarover is inspraak mogelijk, binnen welke grenzen en welke termijn;
* Kanaleneiland en Overvecht krijgen voorrang. Rapport rekenkamer is richtinggevend;
*Social Return on Investment (SROI): een contractspartij van de gemeente wordt verplicht om bijvoorbeeld zoveel stageplekken aan jongeren met een allochtone achtergrond te garanderen met hoge boetes bij tekortschieten;
*B&W nemen het initiatief tot een volkshuisvestelijk akkoord waarbij alle relevante stakeholders zoals projectontwikkelaars, Woningcorporaties, ondernemers, maatschappelijk werk, vereniging Eigen Huis, lokale banken,Woonbond, Bewonerscommissies, onder strakke professionele begeleiding worden uitgenodigd; op basis van bevindingen en akkoord van de gemeenteraad wordt uitgevoerd;
@Bernard Tomlow, klinkt als een goed begin.
Er is nog geen sterk alternatief systeem bekend wat burger belangen centraal stelt. Dus dan maar het huidige systeem, waar mogelijk uitrekken naar ruim voldoende Hart-gedragen Utrechts Inwoner Succes.
Laat inspraak en medezeggenschap vooral ook tastbaar en meetbaar voor inwoners zelf zijn. En door de raad aangenomen beleid, per direct omkeerbaar wanneer nodig.
Zoiets vereist meer politieke interesse en plaatselijke betrokkenheid van burgers zelf. En duidelijke communicatie over de mogelijkheden en onmogelijkheden binnen dat nieuwe speelveld dienen goed kenbaar te zijn bij bewoners en gemeente. Het biedt dan ook een kans om ambtenaren meer af te laten stemmen op de werkelijke lokale behoeften.
Een volgende stap is hopelijk een speelveld waarin burgers ruimte en ondersteuning vinden om zichzelf te organiseren en de gemeente kunnen uitdagen met eigen oplossingen wanneer het aangereikte beleid onvoldoende aansluit bij de lokale behoeften en voorkeuren.
Wat betreft Social Return On Investment, een suggestie om dat praktisch te ondersteunen; dit initiatief om bedrijven meer talent te laten werven door gelijke kansen aan te bieden voor jongeren met allochtone achtergrond. https://ta-audit.com/
(transparantie; 2 van de oprichters zijn mijn kennissen van ruim 10 jaar geleden). Echter, het gaat mij erom, in sollicitatie procedures, bias op basis van leeftijd, etniciteit en gender te voorkomen.
En.. eerlijk gezegd, zou ik daar ook een 4e peiler van ‘aandoening’ bij willen zien om ook mensen met een zichtbare of onzichtbare beperking meer ruimte op de arbeidsmarkt te geven waarbij arbeid loont.
Misschien dat Sjeu, Tomlow en Goossens eens de politiek in moeten gaan ipv lange epistels op DeNuk schrijven over hoe het allemaal moet…
Brrr.. mij niet gezien daar @Tante wil. Maar ik denk graag hardop mee over hoe inwoners van Utrecht in hun kracht kunnen blijven om de schade door slecht afgestemd beleid te beperken. Heeft u misschien een suggestie hoe en waar dat zou kunnen?