De ingeslikte e

ABN (Algemeen Beschaafd Nederlands), vanzelfsprekend sprak het Zwolse leraarsgezin Franssen dat. Maar dat nam niet weg dat ik zonder dat ik het wist toch van de laatste lettergreep van een woord (bijvoorbeeld lopen) wel eens een e-tje inslikte. Twee arrogante knakkers van het gymnasium maakten me dat 73 jaar terug op een ontluisterende manier duidelijk. 

Dat gebeurde toen ik met een toespraakje in schouwburg Odeon de ‘Interscholaire’ opende. Wij – een groepje vierdeklassers van de Handelsdagschool – hadden het evenement verzonnen om scholieren van de Zwolse middelbare scholen meer begrip  voor elkaar te laten krijgen. Zoiets. Tegenwoordig heet dat Verbinding. Wij kenden dat woord in die betekenis toen gelukkig nog niet. 

(Maar eigenlijk ging het ons vooral om een feestje, met jazz en bier en vooral met meisjes, want die hadden we bij ons op school haast niet. In onze klas zat er maar één.)

De twee jongens zaten op de eerste rij, nogal onderuit. Het was aan ze te zien dat ze niets van mijn praatje verwachtten. En toen ik ergens halverwege een e-tje inslikte hadden ze me tuk. Ze papegaaiden het woord. Smalend.

Dat zou me nooit meer gebeuren. Niemand zou aan mijn uitspraak nog kunnen horen dat ik uit Zwolle kom. 

Het uitspraak-trauma dat die rotjongens me bezorgden had een onbedoeld gevolg: ik werd niet alleen streng op mezelf, maar ook op anderen. En dat ben ik nog steeds. Als je ABN spreekt doe dat dan behoorlijk. 

En dus Henri Bontenbal, je bent nog jong, je hebt nog een heel leven voor je, ga naar de logopedist. Want je uitspraak is niet te harden. Vingers in m’n oren. Het doet gewoon pijn.

Kysia Hekster, wie kent haar niet? Op radio en tv voorziet ze ons van het politieke nieuws uit Brussel. Net als ik vroeger doet zij aan het eind van een woord iets speciaals: ze laat vrij consequent de n weg: lope, wone, bezope. En toch blijf ik van haar houden.

Van sommige mensen weet je helemaal niet hoe ze praten. Actievoerders bijvoorbeeld hoor je alleen maar schreeuwen, zoals laatst op een raadsvergadering. 

Jerry Goossens, veruit de beste columnist van het AD/UN (maar dit terzijde), was in Herrie in de Slachtstraat enorm positief over de burgemeester. Hij vond het geweldig dat zij de overlastgevers bij de hand nam en naar de uitgang leidde. Dat deed ze om ingrijpen van de politie te voorkomen. Want op ordeverstoring van raadsvergaderingen staan forse straffen.  

Interessant, die opvatting van Goossens. 

Waarbij ik me afvraag wat er gebeurd zou zijn als niet die Palestina-jongens en meisjes, maar ik daar actie had gevoerd? Als ik een spandoek had ontrold en onafgebroken ‘Meer drones, meer drones’ had geschreeuwd. 

Zou Sharon Dijksma voor mij net zo aardig zijn geweest? Had ze me met zachte hand naar buiten gebracht, met in m’n oor: ‘Kom maar oudje, we brengen je wel terug naar Bartholomeus. Hadden ze de deur van de gesloten afdeling weer open laten staan?’

Ik hoop op die hand.