In deze rubriek vragen we Utrechters keuzes te make binnen hun vakgebied, maar ook daarbuiten. Vandaag Lieve Baetens, directeur van het Volksbuurtmuseum.

Als kind bewaarde ze de tassen tijdens schoolreisjes naar pretparken, want Lieve Baetens ging véél liever naar het museum. Die vroege passie is nooit verdwenen. Ondanks de strijd met een chronische auto-immuunziekte studeerde ze glansrijk af in cultureel erfgoed. Na een succesvolle stage is ze nu terug in haar geboortewijk als de trotse directeur van het Volksbuurtmuseum.

Lieve Baetens (25), geboren in de Lange Lauwerstraat, op een steenworp afstand van het museum waar zij nu de scepter zwaait. Op driejarige leeftijd verhuisde ze naar Tuindorp, waar ze samen met haar broertje opgroeide. “Ik was een meisje dat haar naam eer aan deed en daar deed ik ook altijd erg mijn best voor,” vertelt Lieve. “Op school wilde ik alles perfect doen; ik was serieus, attent en een tikkeltje verlegen.” Ze bezocht het Gerrit Rietveld College, dat op loopafstand van haar ouderlijk huis lag.

‘Toen we een excursie maakten naar het Openluchtmuseum, genoot ik met volle teugen’

Haar passie voor cultuur werd er met de paplepel ingegoten. Haar ouders namen haar als kind al mee naar het Spoorwegmuseum en het Nijntje Museum. Later volgden uitstapjes naar het Rijksmuseum en het Stedelijk Museum in Amsterdam. Terwijl haar klasgenoten op schoolreisjes het liefst naar de Efteling gingen, zat Lieve bij de attracties op een bankje op de tassen en jassen te passen. “Ik vond pretparken vreselijk,” lacht ze. “Maar toen we een excursie maakten naar het Openluchtmuseum, genoot ik met volle teugen. Mijn klasgenoten baalden, maar ik was compleet in mijn element.”

Haar schooltijd verliep echter niet zonder hindernissen vanwege gezondheidsproblemen. Lieve bleek te lijden aan coeliakie, een chronische auto-immuunziekte waarbij het eten van gluten de dunne darm beschadigt. Door haar hevige klachten was fysiek naar school gaan niet altijd vanzelfsprekend. Thuisstudie bleek de perfecte oplossing. Dankzij haar grote zelfdiscipline en begripvolle docenten wist ze haar weg te vinden. Toetsen maakte ze deels vanuit huis en uiteindelijk haalde ze haar havo-eindexamen. 

Vervolgens koos ze voor de studie Cultureel Erfgoed aan de Reinwardt Academie in Amsterdam. Toen tijdens haar bachelor de coronapandemie uitbrak, schakelde de opleiding over op thuisonderwijs. Voor Lieve was dit bekend terrein; het zelfstandig studeren vormde voor haar geen enkel probleem.

In die periode bezocht ze het Volksbuurtmuseum, het museum dat ze nu vol trots het museum van haar dromen noemt. Ze raakte in gesprek met de vrijwilligers en wist meteen: dit wil ik ook. Van het een kwam het ander en ze mocht er stage lopen. In samenwerking met Het Utrechts Archief startte ze een bijzonder project, waarbij alle historische gegevens en verhalen uit de buurt prachtig samenkwamen.

‘Ik miste het Volksbuurtmuseum en ging er altijd even langs zodra ik in Utrecht was’

Ik raakte vertrouwd met onze collectie doordat ik alle foto’s letterlijk in handen heb gehad. Ondertussen vertrok ik naar Maastricht voor mijn master Kunst en Erfgoed. Ik kende de stad, was er vaak geweest en de opleiding paste bij mij. Ik bleef de ijverige student die ik altijd al was en deed enorm mijn best, toch bleef er iets knagen. Ik miste het Volksbuurtmuseum en ging er altijd even langs zodra ik in Utrecht was.

Toen ik hoorde dat Lysette Jansen wilde stoppen met haar directeursfunctie, lieten mijn collega’s doorschemeren : “Zou dat niets voor jou zijn?” Ik, een 24-jarige student uit Maastricht? Het kwam aanvankelijk niet eens in mij op. Maar langzaam groeide het besef dat ik het simpelweg moest proberen. Ik kende het museum, de collectie, en ik wist haarfijn te verwoorden wat mij daarin opviel. Toen ze me vroegen om op gesprek te komen, twijfelde ik geen moment. Het voelde heerlijk om weer in het museum te zijn. Na een inspirerend gesprek mocht ik door naar de volgende ronde.’

‘Verdwaasd en als verdoofd bleef ik in mijn stoel zitten. Wat was er zojuist gebeurd?’

‘Nu werd het pas écht spannend en merkte ik pas hoe ontzettend graag ik deze functie wilde. Er ontstond zelfs een dilemma: wat als ik de baan niet zou krijgen? Ik wilde dit zó graag dat een afwijzing zou voelen als liefdesverdriet. In de trein terug naar Maastricht, ter hoogte van station Weert, werd ik gebeld door de voorzitter van de Raad van Toezicht. Door de omroepberichten van de conducteur kon ik haar nauwelijks verstaan, maar de boodschap was luid en duidelijk: “We hebben voor jou gekozen.”

Verdwaasd en als verdoofd bleef ik in mijn stoel zitten. Wat was er zojuist gebeurd? Pas heel veel later zal ik dit moment écht ten volle beseffen: wat ik destijds wilde zijn, ben ik nu aan het doen. Ik moest plotseling van alles regelen voor mijn opleiding. Gelukkig, heb ik al mijn vakken afgerond en hoef ik alleen nog mijn scriptie te schrijven. Mijn scriptieonderwerp? Leiderschap in musea. Hoe toepasselijk kan het zijn. Voor mij is dit museum een plek voor dialoog en reflectie. Hier kom je mensen tegen van buiten je alledaagse kringetje, vanuit alle hoeken van de maatschappij. We kiezen thema’s van nu die ook teruggrijpen op het verleden, waardoor bezoekers herkenning vinden en elkaars verhalen beter leren begrijpen.’

De keuzes van Lieve

Boek

‘The Circle van Dave Eggers. Een roman over issues als privacy, transparantie en de rol van sociale media. Ik las het boek toen ik een jaar of zestien was en het bezorgde mij toen een onheilspellend gevoel. Ik had zoiets van: hier klopt iets niet. Ik begreep het niet helemaal, het was puur een onderbuikgevoel. Wat gebeurt er als we niet oppassen? Ik heb het onlangs herlezen. Het onderwerp is nu nog steeds relevant en wordt zelfs steeds relevanter. Mijn gevoel van toen bleek te kloppen.’

Film

‘Ik kijk vooral series en dan altijd drie dezelfde; die kijk ik opnieuw en opnieuw. Dat zijn The West Wing, waarvan de dialogen zo goed en zo snel zijn – zo hoort politiek te zijn. Dan Gilmore Girls, over een moeder en een dochter in het stadje Stars Hollow. Zeven seizoenen lang ben ik opgegroeid met deze vrouwen. Ik was vijftien en kon me identificeren met de dochter, nu kijk ik en let ik vooral op de rol van de moeder. Tot slot Friends, die serie kijk ik al zolang, daar ben ik mee opgegroeid. Om te ontspannen kijk ik altijd een paar afleveringen van deze series.’

Muziek

‘Ik heb geen goede muzieksmaak en kan geen interessant antwoord geven.Ik luister veel naar Ludovico Einaudi, maar als ik interessant zou willen doen, zou ik zeggen dat ik weleens naar een uitvoering van Mahler ga. Maar ik hou vooral van Taylor Swift en Rihanna. Ik ben veel te eerlijk. What you see is what you get.

Kunstwerk

‘Ik ben dol op musea en dan vooral op moderne kunst. Wat ik zelf aan de muur heb, is werk van Alison Friend. Zij schildert dieren in de stijl van de portretten van de Oude Meesters. Ik ben dol op honden, en vooral op honden uit het asiel met een rugzakje.’

Stad

‘Utrecht, dat is makkelijk, en Maastricht. Deze stad heeft wel iets weg van Utrecht. Ik heb in Maastricht gestudeerd, maar heb niet veel van het uitgaansleven meegekregen. Ik was niet zo’n wilde student, daar ben ik gewoon eerlijk in.’

Restaurant

‘Gewoon thuis. Mijn vader kan fantastisch koken en heeft zich speciaal voor mij het glutenvrije koken meester gemaakt. Met Kerst tovert hij een meergangendiner op tafel waarvan ik werkelijk álles kan eten. Geen enkel restaurant kan tippen aan de keuken van mijn vader.

Drank

“Appelsap uit een glazen flesje. En als ik écht een keer wild wil doen, stap ik over op perensap.”

Utrechter

‘Mijn favoriete Utrechters zijn absoluut de vrijwilligers. We zijn op zo ontzettend veel vlakken van hen afhankelijk. De vrijwilligers hier in het museum bezorgen mij altijd de leukste gesprekken; zij vormen het kloppende hart van onze maatschappij.’

Wat zou jij doen als je burgemeester van Utrecht was?

‘Sharon Dijksma doet het goed; ze is deskundig en pakt de taken goed op. Het lijkt mij heel interessant om burgemeester te zijn. Ik zou talloze glazen appelsap drinken met de inwoners en met iedereen in gesprek gaan. Juist die ontmoetingen en de unieke verhalen van mensen trekken mij aan. Of het nu gaat om het vieren van een gouden huwelijk of het feliciteren van een honderdjarige: het lijkt me allemaal prachtig. Ik zou dolgraag eens een vlieg op de muur willen zijn tijdens de officiële gesprekken van de burgemeester.