Waar is de plastic Walvis gebleven? Veel Utrechters herinneren zich de plastic Walvis die zeven jaar geleden naast Tivoli opdook, en vinden het jammer dat het kunstwerk is verdwenen voor een wereldtournee. De Nuk belde met kunstenaar Jason Klimoski uit New York. ‘Met mijn studio kan ik zeker nog een permanent exemplaar van de Walvis voor Utrecht maken.’ Is dat een goed idee?

Zeven jaar geleden werd een plastic walvis in de Catharijnesingel verwelkomd, recht tegenover Tivoli. Het gevaarte, opgebouwd uit 5 ton plastic afval uit de stille oceaan, had op de triënnale van Brugge in 2018 dienstgedaan als symbool van onze verkwistende manier van leven. Het kunstwerk, officieel The Skyscraper genoemd, was een idee van architect en kunstenaar Jason Klimoski en Lesley Chang van studio KCA uit New York. Hoogleraar Europees en Nationaal Waterrecht Marleen van Rijswick zag de walvis in Brugge de gracht uitspringen en vond het een goed idee om deze naar Utrecht te halen. De Universiteit Utrecht steunde de komst van de Walvis, met behulp van veel sponsors. Projectmanager Rebecca van Musscher van de UU zorgde dat het plan succesvol werd uitgevoerd. 

“Het project had een ongelooflijke positieve impact op de stad’, herinnert initiatiefnemer Marleen van Rijswick zich. ‘Er waren zelfs mensen die speciaal naar Utrecht reisden om de Walvis zelf te kunnen zien. Op Instagram zie je nog steeds honderden foto’s van de plastic Walvis. Ik begreep dat op het kruispunt bij Tivoli per dag zo’n 38.000 mensen langskomen, dus het werd goed bekeken. Het mooie van het kunstwerk is dat het bijna in één oogopslag de boodschap duidelijk maakt: we moeten van onze plastic consumptie af. We vergiftigen het leven in onze oceanen en uiteindelijk onszelf. In het gevaarte zag je vismanden uit Japan, jerrycans en plastic speelgoed van over de hele wereld. ‘ 

Vanwege de komst van het kunstwerk organiseerden studenten van de UU samen met ‘The Social Impact Factory’ verscheidene avonden over duurzaamheid, die allemaal druk werden bezocht. De stad Utrecht beloonde het initiatief van Marleen van Rijswick en het werk van Rebecca van Musscher met een U-award. 

September 2019 verdween de Walvis uit de Catharijnesingel na een heuse afscheidsreceptie met als gastspreker ruimtevaarder André Kuipers. Aan de telefoon vertelt Jason Klimoski dat de plastic walvis eerst naar Singapore verhuisde. In de Covid-jaren verbleef de walvis in een pakhuis in New York. De Taiwanese havenstad Kaohsiung was de volgende stop. Daar verrees de plastic Walvis, maar dan met drie keer zoveel afval als het originele exemplaar: 150.000 ton. ‘Dat was echt een immense klus’, herinnert Klimoski zich. Hij is blij dat de walvis nu een definitieve plek heeft gevonden in Londen, in het hart van het financiële district Canary Wharf: een interessante plek voor een kunstwerk dat wijst op de overdaad van plastic consumptie. De fundering van het kunstwerk bestaat uit aluminium koffiecupjes; ook die zijn hergebruikt. ‘Ik vind het natuurlijk erg jammer dat het kunstwerk niet meer in Utrecht staat’, vindt Marleen van Rijswick. ‘Het was een perfecte plek. Bootjes konden er mooi omheen varen. Maar het is natuurlijk fijn voor de kunstenaar dat het nu een permanente plek in Londen heeft gevonden.’ Klimoski is blij verrast dat er nog met zoveel enthousiasme over het kunstwerk van studioKCA wordt gesproken. ‘We willen natuurlijk graag voor Utrecht weer een permanente plastic walvis bouwen.’ 

Vraag aan de lezers van De Nuk: willen we in Utrecht ook permanent een plastic Walvis?