In plaats van de Straat van Hormuz de rotonde Laagraven. Unieke situatie in de wereldwijde oliecrisis: een microblokkade van Extinction Rebellion met maximale ergernis van de automobilisten die er erop stuiten en moeten stilstaan aan de rand van Utrecht. Rebels als de klimaatprotestgroep is, zullen ze zich niet laten afschepen met de rotonde onder de A12, maar proberen om toch op de snelweg te gaan zitten. Daarmee komt burgemeester Sharon Dijksma voor nog grotere dilemma’s te staan.
Utrecht heeft een rijke geschiedenis aangaande protesten over de ring. Het recente besluit van de Raad van State tegen de verbreding van de A27 bij Amelisweerd is een ongekend succes van hen die zich er decennialang tegen hebben gekeerd. Het was de volharding van doorzetters van het eerste uur, aangevuld met jongere natuurliefhebbers. Een forse tegenslag voor de asfaltlobby en opeenvolgende liberale verkeersministers.
Die volharding kenmerkt ook de Nederlandse tak van Extinction Rebellion, in 2019 opgericht in Engeland. Er is reden genoeg om sympathie te hebben voor hun grote zorgen over het klimaat en de CO2-schade door fossiele brandstoffen. Het was ook een voorname reden voor het besluit van de Raad van State over de A27: Den Haag kon niet duidelijk maken hoe een te grote uitstoot van stikstof moest worden tegengegaan.
Extinction Rebellion heeft al heel wat blokkades georganiseerd. Zaterdag gaan ze verder, in het besef dat veel Utrechters, maar ook weggebruikers van elders bezwaar maken tegen deze actiemethode. Klierig als ze zijn, zeggen ze het zo: “Uiteindelijk willen wij vervelend zijn en disruptie veroorzaken. De klimaatcrisis veroorzaakt ook disruptie. Wij proberen een demonstratie te organiseren die daar recht aan doet.”
Hiermee is Sharon Dijksma voor een van de meest vreemde spagaten van haar burgemeestersloopbaan komen te staan. Ze is van de ene naar de andere klimaattop gevlogen om de rol van stedelijke betrokkenheid bij internationale klimaatonderhandelingen te bepleiten. Nu komt Utrecht tegen haar wil op de kaart van een klimaatactie, in een tijd van opgelopen brandstofprijzen en netwerkcongestie in het midden van het land. Disruptie waar niemand op wacht.
Met haar groene hart heeft Sharon reden genoeg om het idealisme van XR te onderstrepen. Als ervaren bestuurder kent ze de wereldmacht van de oliebaronnen. De oorlog rond Iran maakt allemaal extra duidelijk hoeveel praktische bezwaren er zijn voor de verwezenlijking van een wereld zonder fossiele brandstoffen.
Het is daarom dat de burgemeester zaterdag mogelijk zal moeten besluiten tot de inzet van een middel voor de agressieve verspreiding van een minder milieubelastende, maar ook kostbare vloeistof. Het is meer VVD dan PRO, zo’n waterkanon