Afgelopen september kondigde de gemeente Utrecht een onderzoek aan naar ‘het vroegtijdig voorkomen, herkennen en aanpakken van dreigende arbeidsconflicten binnen de eigen organisatie’. Aanleiding voor dit onderzoek? De ontslagprocedure die de gemeente eerder voerde tegen domtorenbeheerder Jaap van Engelenburg. De gemeentelijke gang naar de rechter liep uit op een fiasco. De rechtbank wees alle verwijten aan Van Engelenburg van de hand. En oordeelde dat hij zijn werk terug zou moeten krijgen.
De gemeente ging diep door het stof en bood haar excuses aan. Van Engelenburg keerde terug, overigens niet naar de Domtoren.
In de aankondiging van het onderzoek liet de gemeente weten grote waarde te hechten aan de onafhankelijkheid daarvan. Het rapport is nu openbaar. Aan de onafhankelijkheid twijfel ik niet aan het nut des te meer.
De analyse van de gemeentelijke organisatie en de aanbevelingen zijn niet onzinnig. In zijn algemeenheid lijken de aanbevelingen van Berenschot toepasbaar op elke grote organisatie. (betere dossiervorming, een grotere rol voor bedrijfsarts en vertrouwenspersoon, etc). De opdracht voor het adviesbureau zal niet ingewikkeld zijn geweest, de basis kon simpel uit de la gehaald worden.
Maar omdat nergens man en paard wordt genoemd, is de toegevoegde waarde nihil. Want was ook alweer de reden van dit onderzoek? Dat was de ontslagprocedure die zijn leidinggevende Streefkerk tegen de uitstekend functionerende domtorenbeheerder Van Engelenburg begon. Ik zet nog even wat feiten op een rijtje:
Uit het vonnis van de rechter bleek dat de Gemeente Utrecht zich niet als een goed werkgever heeft opgesteld.
Men verzuimde het advies van de bedrijfsarts ter harte te nemen, 14 keer is verzocht om in gesprek te gaan met Van Engelenburg, Dit is keer op keer door de leidinggevende geweigerd.
Direct na zijn verwijdering van de Domtoren heeft Van Engelenburg een gesprek aangevraagd met de directeur. Ze weigerde dit vier keer.
Vanaf het begin af aan liet Van Engelenburg zich bijstaan door de vertrouwenspersoon van de Gemeente Utrecht geheel conform de procedure. Deze heeft gevraagd om een gesprek met de directeur. Dat heeft ze geweigerd.
De beschuldigingen van de directeur dat haar werknemer zich schuldig had gemaakt aan diefstal en intimiderend gedraag werden door de rechter resoluut van tafel geveegd. De rechter begreep ook niet dat de leidinggevende zich baseerde op de mening van derden (een externe projectmanager) en geen hoor en wederhoor had toegepast.
Zelden werd de incompetentie van een leidinggevende zo duidelijk aangetoond. Zij zit nog steeds op haar plek.
Hoewel haar handelen de aanleiding was voor het onderzoek wordt de naam van de directeur nergens genoemd. Berenschot kan nog honderden rapporten schrijven maar als incompetentie aan de top bij de gemeente geen consequenties heeft verandert er niets,
In een brief aan de raad schrijft het college: “Alleen door goed terug te kijken kan immers geleerd worden voor de toekomst. Conflicten 100% voorkomen is uiteraard niet mogelijk: het blijft mensenwerk, maar de organisatie zal niets nalaten om het in de toekomst beter te doen.”
Hoe moeilijk is terugkijken in de praktijk? Een blik op het vonnis van de rechter was genoeg geweest. Dat had ons een duur rapport van Berenschot bespaard.
Wat ook helpt. Ga eens in gesprek met Peter van der Meer, directeur van het Haga Ziekenhuis in Den Haag die afgelopen zaterdag door de Volkskrant werd geïnterviewd. Hij voert voortvarend de strijd tegen langdurend grensoverschrijdend gedrag binnen zijn organisatie.
Een les heeft hij geleerd, pappen en nathouden is geen optie.
‘Ik herinner me een medisch specialist die de boel terroriseerde, iedereen in het ziekenhuis wist ervan. Er kwam een onderzoek, en de conclusie was dat deze arts zijn gedrag moest veranderen. Daarmee was het afgedaan, de man mocht gewoon terug naar zijn werkplek. Achteraf denk ik: het was veel beter geweest als ik hem eruit had gegooid, dan was hij pas echt geconfronteerd met zijn gedrag.’
Pappen en nathouden is geen optie. Ik ben benieuwd hoe de Utrechtse raad hierover denkt.
Het rapport van Berenschot is hier te lezen.
Had iemand iets anders verwacht? De leiding dekt elkaar altijd. Met dit boterzachte rapport heeft Berenschot gedaan wat de opdrachtgever wilde.
Je mag schrijven wat je wil, maar hou ons erbuiten.
Zachte heelmeesters maken stinkende wonden. Lekker dooretteren. Het is een algemeen beeld bij het Utrechtse stadskantoor : niemand neemt verantwoordelijkheid omdat die niet gevoeld wordt en er ook geen consequenties aan verbonden zijn.
Dit mag nooit meer gebeuren. Dat verklaarde de gemeente nav de zaak Van Engelenburg. Hoe is het dan mogelijk dat de veroorzaker van al dit leed nog op haar plek zit? Let wel, het gaat hier niet om een foutje. Het gaat hier om stelselmatige pogingen om een werknemer kapot te maken. Dan ben je niet alleen ongeschikt als leidinggevende, dan ben je kwaadaardig bezig.
Bij goed geleide commerciele bedrijven zouden zowel de leidinggevende als de directeur 5 minuten na de uitspraak van de rechter zijn ontslagen.
Voor landelijke ambtenaren is er de Algemene Bestuursdienst. Beetje vergelijkbaar met hoe de katholieke kerk priesters rouleert die over de schreef zijn gegaan. Utrecht heeft ongetwijfeld ook dergelijke afspraken met provincie, waterschappen of zbo’s. Neem jij dit keer een ramptenaar van mij, neem ik de volgende keer een waar jij mee omhoog zit. Glas, plas, was.
Zoals ook dit artikel bewijst is het stadsbestuur niet in staat zichzelf te corrigeren. Het verbaast helaas niet.
Daarom rest er nog slechts één remedie: een brede oproep aan allen om zoveel als mogelijk mensen te motiveren om te gaan stemmen op één van de echte lokale Utrechtste partijen. Er is voor ieder gedachtegoed voldoende keus.
Hiermee krijgen een frisse nieuwe en écht Utrechtse Gemeenteraad. Een Raad zonder openstaande rekeningen, oude toezeggingen, baantjesjagers uit andere steden, activistische beroepspolitici met Haagse ambities of andere incompetentie, bewust danwel onbewust.
Alleen die Raad kan competent een bezem door het Stadhuis halen, een nieuwe bezem op zeker, want die vegen schoon.
Op 18 maart moeten we komen stemmen, beste mensen. Zegt het voort. Praat er over met je buren, in de winkel, bij je vereniging, overal.
N.B.: die nieuwe Raad zal dus niet eerst een willekeurige boom om een mening vragen of laten onderzoeken of deze niet gemaakt is door een bedrijf uit Israël.
Wanneer we zien dat macht ten koste gaat van ons en ook schade berokkent… Zijn er als burger dan mogelijkheden om in te grijpen? Wanneer we machtsmisbruik opmerken in bestuurslagen, zijn er dan plekken om je, zonder nadelige gevolgen, veilig uit te spreken? Of wanneer er sprake is van fraude of belangenverstrengeling?
Andersom is er voor mensen die zich hebben laten verleiden om medeplichtig te worden aan hoogst kwalijke zaken, ook geen plek om veilig aan te kunnen geven dat ze fout hebben gehandeld. Is er voor hen een weg terug? Daar zou ook ruimte voor kunnen komen. Het is natuurlijk de vraag of ze er zelf mee zitten. Maar er zijn meerdere perspectieven. Het is maar net hoe je die informatie toepast..
Giftige macht is op veel plekken terug te vinden en om een sierlijke tegenbeweging te maken zullen eerst de onzin, de (soms strategische) onkunde, de onverschilligheid, de onwetendheid, de opzettelijke oogkleppen en de bereidwilligheid om mee te gaan in de boze bedoelingen aangepakt moeten worden. Bij de bron.
Eerlijk, volledig en transparant.
Ook over de ongemakkelijke zaken.
Zijn daar geslaagde voorbeelden van?
Ik denk dat je in het dagelijks leven, iemands kracht kunt aflezen aan wat diegene bereid is te beschermen. Daarmee bedoel ik bekommering. Omkijken naar iets of iemand alsof het een deel van jezelf is. Beschermt iemand slechts een ego, status of positie, of ook idealen, normen, waarden, fatsoen en beschaving? Beschermt iemand alleen het eigen hachje of ook het lot van andere mensen in hachelijke omstandigheden?
Een excuus is vele malen krachtiger dan stilte. Een eerlijke bespiegeling op eigen rol in het geheel dwingt meer respect af dan een lege formaliteit op te kloppen. Een pas op de plaats of stap terug op het juiste moment getuigt van inzicht en integriteit. Van gepast plichtsbesef en ethiek.
De realiteit negeren is meestal een poging om het ego te beschermen. Echter in een maatschappelijk dienende, verantwoordelijke functie, toont zoiets onbekwaamheid.
Directeur Streefkerk probeert een werknemer te ontslaan. De rechter gaat daar niet in mee. Om de terugkeer van de werknemer in goede banen te leiden, volgt maandenlange mediation. De werknemer keert terug en zal ruimschoots gecompenseerd zijn voor de ellende die hij heeft meegemaakt. Omdat de gemeente zich realiseert dat er ernstige fouten zijn gemaakt door de directeur komt er een onderzoek van Berenschot. Hoeveel zou dit proces niet gekost hebben? Inhuur van hele dure externe advocaten, een langdurig mediationtraject, compensatie van de werknemer en dat onderzoek van Berenschot. Laten we het op een paar ton houden. En deze directeur mag blijven zitten. Begrijpt u het nog?
Ik lees in het rapport dat er 28 mensen zijn geïnterviewd. Waarvan 8 met een casus van een arbeidsconflict. Dan 20 personen die vanuit hun functie betrokken waren bij deze conflicten. In het rapport staat dat dit exclusief de sleutelfunctionarissen van de Gemeente Utrecht zijn.
Hoe objectief zullen de 20 mensen en sleutelfunctionarissen zijn geweest bij dit interview? Het is inmiddels wel bekend dat deze mensen elkaar niet afvallen.
Ik lees nergens dat er ook maar iemand van deze mensen zegt het fout te hebben gedaan. Reflecteren op eigen handelen is hun wereldvreemd. Nee, het ligt aan onduidelijkheden in processen, onduidelijkheden wie de verantwoording heeft en in de communicatie.
Wat kan er onduidelijk zijn als er( zo tel ik in het artikel van de Nuk over de casus van van Engelenburg) 19 keer aan directeur Streefkerk een gesprek word gevraagd, welke ze 19 keer weigerd. Ligt dat aan onduidelijke processen??? Mijn inziens is dat zeer incompetent, kwalijk en machtsmisbruik. Maar ik snap dat wel. Als directeur ben je onschendbaar en word je niet geschorst zoals de Domtorenbeheerder.
Verder is het heel opmerkelijk dat als de gemeentesecretaris bekend maakt van de casus van de Domtorenbeheerder wil te leren, er alleen naar de toekomst is gekeken. Zonder verleden geen toekomst.
Laat de raad maar eens uitzoeken wat dit drama de stad heeft gekost.
Ik heb het rapport gelezen. Dat kan een kundige HR manager je ook allemaal vertellen. Maar die hebben ze kennelijk niet op het Stadskantoor. Anders had deze mevrouw Streefkerk er wel op gewezen dat haar onzalige plan bij de rechter geen enkele kans van slagen had.
Een ton armer en een obligaat rapportje rijker waarmee het management zich kan indekken.
Als het college en de gemeentesecretaris niet ingrijpen dan een mooie taak voor de raad.
En Berenschot had beter de hele organisatie kunnen doorlichten op o.a effectiviteit, klantgerichtheid, werkprocessen en omvang.
https://denuk.nl/utrecht-heeft-6130-ambtenaren-in-dienst-kan-dat-niet-minder/
Het moet anders.
Goede samenvatting over dit college:
Uit onze analyse is gebleken dat het stelsel van beleid, wet- en regelgeving, procedures en functionarissen op papier volledig is en kwalitatief en synergetisch goed in elkaar zit. Maar de werking in de praktijk blijkt het een struikelblok te zijn.
Beste Jaswinder, dat is inderdaad mooi gezegd. Je kan ook zeggen operatie geslaagd maar patiënt id dood!
Op naar 18 maart! Alleen wij als bewoners kunnen dit beleid nog keren!
Dat herinnert mij aan het rapport dat Berenschot in opdracht van de gemeente maakte in maart 2023 over het zogenaamde Dossier Binnenstad. Een zaak waarin een ambtenaar (incompetent of corrupt?) een foute beslissing nam in en bouwtechnische kwestie en die leidde tot een conflict tussen een onschuldige burger en de gemeente. In dat rapport werd de oorzaak van dat conflict angstvallig buiten beeld gehouden en zou het slechts om wat onvoldoende communicatie tussen diverse gemeentelijke afdelingen gaan. De kosten van dat conflict werden eind 2024 al geraamd op meer dan 5 miljoen euro en er is nog geen zicht op een juridisch einde. De burger kreeg terecht een miljoen aan dwangsommen omdat de gemeente steeds geen beslissing nam, daar waar zij daar wettelijk toe verplicht was. Alle betrokkenen zitten nog op hun stoel in het stadskantoor.
Voor het Berenschot rapport geldt: wie betaalt bepaalt
@Frits dat is inderdaad ook al zo’n Berenschot gemeente project:
https://www.rtvutrecht.nl/nieuws/3820987/man-van-1-miljoen-en-utrecht-blijven-het-oneens-in-slepend-bouwconflict
Heb het rapport eens goed gelezen, de raadsbrief zwakt de best harde conclusies in hoofdstuk 4 (en ook zo hier en daar tussen de regels door) wat af, daardoor word je als je alleen die brief leest wat op het verkeerde been gezet.
Hilarisch is dat de concerndirectie ervan wil leren, daarin zit o.a. Metta S. En over leidinggevende capaciteiten staan er best wel rake zinnen in.
Dus gemeenteraad pak dit op voordat de stof weer gaat liggen. Op naar de verkiezingen over ruim een maand.
Van dit artikel word ik erg verdrietig en boos als inwoner en belastingbetaler van Utrecht. Wat een blamage en schertsvertoning dat de directeur Vastgoed en andere sleutelfiguren uit de rechtszaak nog exact dezelfde functie in dezelfde organisatie vervullen. Het is ongekend.
Al geruime tijd komen er verhalen naar buiten over hoog ziekteverzuim en een angstcultuur op net stadskantoor. Dat verbaast me niets. De wijze waarop directeur Streefkerk een goed functionerende werknemer moedwillig heeft proberen kapot te maken spreekt boekdelen over de cultuur aldaar. Dat zij mag blijven zitten, verhoogt het gevoel van onveiligheid. Als de top dit gedrag aanvaardbaar vindt, weten de werknemers dat ook zij aan de beurt kunnen zijn. De gemeente heeft excuses aangeboden voor de behandeling van Van Engelenburg. Heeft Streefkerk dat ook gedaan? Ik heb het nergens gelezen.
Het houdt niet op: https://www.rtvutrecht.nl/nieuws/3999631/utrechtse-raad-hevig-geschrokken-over-gang-van-zaken-rond-verbouwing-de-weide-wereld