Drie keer per jaar vult een zaal in Utrecht zich met jongeren die precies drie uur krijgen. Geen mondeling en geen schoolexamen dat meetelt: één vak, één zitting.

Utrecht, drie keer per jaar tentamenstad

De Centrale Commissies Voortentamen nemen al hun tentamens in Utrecht af. Wie in Groningen of Maastricht woont en een bètavak mist voor de studie van zijn keuze, reist dus af naar Utrecht. Voor Utrechters ligt de zaal om de hoek.

Elk vak komt drie keer per jaar aan bod: in de periode eind november tot half december, in april en in juli. Elke zitting loopt van 13.30 tot 16.30 uur. De zaal verschilt per vak, en die hoor je 48 uur van tevoren per mail.

De mensen in die zaal hebben iets gemeen. Hun vakkenpakket sluit net niet aan op hun vervolgstudie. Geneeskunde vraagt scheikunde, natuurkunde en biologie. Econometrie vraagt wiskunde B. Zo’n gat heet een deficiëntie, en het voortentamen is de bekendste route om het weg te werken.

Het korte antwoord op de vraag

Het CCVX-voortentamen vraagt iets anders van je dan het vwo-eindexamen. Je legt de volledige bovenbouwstof van één vak af in één schriftelijk tentamen van drie uur.

Op school spreid je diezelfde stof over twee of drie jaar. Je doet er schoolexamens en soms een mondeling examen, en dat schoolexamencijfer telt mee in je eindcijfer. Bij het voortentamen tellen die onderdelen niet mee. De leerstof die terugkomt is grotendeels dezelfde, al is de insteek van de opgaven anders.

Wat toetst het voortentamen in die drie uur?

De hele bovenbouw in één zitting

Een CCVX-voortentamen toetst één bètavak per keer. Zowel de onderwerpen uit het schoolexamen als die uit het centraal examen komen erin terug. Er is geen praktische opdracht, geen profielwerkstuk en geen mondeling deel.

Je legt dus één vak af, en binnen dat vak valt geen enkel onderwerp uit de bovenbouw weg.

De commissies publiceren per vak een leerstoflijst, apart voor havo-niveau en vwo-niveau. Die lijst is je belangrijkste houvast. WisMon stemt de cursussen daar één op één op af.

Rekenen op papier, niet op een scherm

Bij wiskunde A en wiskunde B gebruik je alleen een gewone rekenmachine. De commissie stelt geen vragen die je uitsluitend met een grafische rekenmachine oplost.

Dat verandert de manier van werken. Op het vwo lezen veel leerlingen een oplossing af uit de grafiek op hun scherm. Hier herleid je, ontbind je in factoren en reken je exact. Cursisten van WisMon merken dit verschil meestal al in de eerste les.

Bij natuurkunde, scheikunde en biologie hoort Binas erbij, en bij biologie mag je in plaats daarvan Biodata gebruiken. De vaardigheid die telt, is formules omschrijven en eenheden kloppend houden.

Drie verschillen met het vwo-eindexamen

Hieronder lees je meer over de drie verschillen:

Geen schoolexamen dat meetelt

Op het vwo bestaat je eindcijfer voor de helft uit het schoolexamen en voor de helft uit het centraal examen. Een sterk schoolexamencijfer vangt een tegenvallende examendag deels op. De slaag-zakregeling biedt daarbovenop compensatie tussen vakken.

Bij het voortentamen bestaat die opbouw niet. Eén resultaat telt.

Meer momenten, maar geen automatische herkansing

De commissies organiseren elk vak drie keer per jaar. Na de najaarsronde volgen april en juli. Een eindexamenkandidaat heeft per schooljaar één centraal examen en één herkansing.

Zak je voor een voortentamen, dan schrijf je je opnieuw in en betaal je opnieuw het inschrijfgeld van circa 100 euro. Het aantal pogingen is verder onbeperkt.

Je bent zelf de planner

Op school bewaakt een docent het tempo. Bij zelfstudie doe je dat alleen. Veel kandidaten onderschatten die verschuiving, terwijl die het resultaat sterk beïnvloedt.

Waar kandidaten in de praktijk tegenaan lopen

Gaten in de onderbouw

WisMon begeleidt ruim 600 cursisten per jaar en meer dan 7000 sinds de start in 2006. Uit die praktijk komt één patroon steeds terug. Wie vastloopt, mist bijna altijd stof uit de onderbouw.

Bij wiskunde B gaat het om breuken, machten en algebraïsch herleiden. Bij natuurkunde en scheikunde om rekenvaardigheid en formulekennis. Wie de bovenbouw instapt met die gaten, loopt door het hoge tempo al gauw achter als die stof niet aan het begin wordt opgefrist.

Een zelftest geeft je een concreet startpunt. Maak een oud voorbeeldtentamen van ccvx.nl met de antwoorden ernaast, dan zie je waar je staat.

Te veel vakken tegelijk

De tweede valkuil is de planning. Twee zomercursussen naast elkaar betekent ongeveer 80 uur studie per week. Drie vakken in één najaarsronde naast een baan is in de praktijk te veel.

Twee vakken per ronde is haalbaar. Drie vakken verdeeld over twee rondes werkt vaak beter dan alles in één keer. Hoe die rondes lopen, staat in het overzicht van de CCVX-tentamenrondes.

Wat je regelt voordat je instapt

Inschrijven doe je zelf via ccvx.nl, uiterlijk tien dagen voor de zitting. Deelname kost circa 100 euro per tentamen en je kiest tussen een Nederlandse en een Engelse versie.

Vraag daarnaast bij de studieadviseur van je opleiding na of het testimonium voldoet. Opleidingen houden eigen deadlines aan. De uitslagen van de najaarsronde zijn op tijd bekend voor opleidingen met een numerus fixus.

Loop je vast op de basis, dan is begeleiding een logische stap. WisMon behandelt in de cursussen de volledige bovenbouwstof en biedt tentamentrainingen van vijf tot zeven lessen voor wie de stof al beheerst en vooral met oude tentamens wil oefenen. Deze voorbereiding op het CCVX-voortentamen volgt de leerstoflijsten van de commissies. Het cursusrooster schuift mee als een tentamendatum verandert, en het kantoor van WisMon staat aan de Goeman Borgesiuslaan in Utrecht.

Veelgestelde vragen

Hieronder lichten we graag een aantal veelgestelde vragen toe:

Is het CCVX-voortentamen makkelijker dan het staatsexamen?

Het voortentamen kent alleen een schriftelijk deel, het staatsexamen ook een mondeling. De stof overlapt grotendeels, dus het verschil zit vooral in de toetsvorm.

Mag ik een grafische rekenmachine meenemen?

Nee. Bij wiskunde A en wiskunde B gebruik je een gewone rekenmachine. Bij de andere vakken hoort Binas erbij.

Hoe vaak mag ik opnieuw meedoen?

Onbeperkt. Per vak zijn er drie zittingen per jaar en elke deelname kost opnieuw circa 100 euro.

Telt een CCVX-testimonium ook voor het hbo?

Een testimonium op vwo-niveau erkennen de hogescholen. De erkenning van het voortentamen op havo-niveau is nog niet formeel geregeld, en veel hogescholen nemen een eigen toelatingstoets af. Vraag dit dus na bij je opleiding.

Waar vind ik oefenmateriaal?

Op ccvx.nl staan per vak voorbeeldtentamens met uitwerkingen. Die geven het beste beeld van vraagstelling en tempo.

De experts van WisMon denken graag met je mee over de route die bij jouw situatie past.